Sayıştay: Bir Grubun Borçlarına 83 Milyon Tl Aktarılması Usulsüz

-Sayıştay Tasarruf Mevduatı ve Sigorta Fonu'na kasalarda unutulduğu için intikal eden 6 bine yakın mücevherin "1 kuruşluk" iz hesaplarla değil gerçek değerleriyle takip edilmesini istedi.

-Kiralık kasalarda unutulan değerli maddelerden bazıları: Altın 1745 adet, Mücevherat 5715 adet, Tasarruf Bonosu 1073 adet, Madeni Para 12323 adet, Evvrak 304 adet, Gümüş 507 adet, Pul 390 adet, Saat 327 adet, Çakmak 39 adet, Kalem 44 adet, Hatıra Paralar 532 adet...

ANKARA - Sayıştay, TMSF'ye devredilen bir grubun şirketlerinden oluşturulan Ticari ve İktisadi Bütünlüğün ihale bedelinden Fonun yönetim ve denetiminde bulunmayan bir kısım Grup şirketlerinin 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmış kamu borçlarına münhasıran Gruba 2015 yılı içerisinde toplam 82 milyon 862 bin 879,08 TL para aktarıldığını saptadı ve bunun usule uygun olmadığını iddia etti. Sayıştay kiralık kasalarda unutulan 6 bine yakın mücevherin "1 kuruşluk" iz hesabıyla değil reel değeriyle takip edilmesini istedi.

Sayıştay, 2015 TMSF denetim raporunda "Bu itibarla, TİB oluşturulmak suretiyle olsun veya olmasın cebri icra satışlarında, ihale bedelinin veya kalan bakiyenin (ihale bedelinden öncelikli olarak ödeme yapılanlar dışında) borçlunun borcuna mahsup işlemi yapılıncaya kadar başka bir amaçla kullanılması mümkün bulunmadığından, … TİB İhale bedelinden 2015 yılı içerisinde 82.862.879,08 TL'lik tutarın Fonun yönetim ve denetiminde bulunmayan bir kısım … Grup şirketinin borçlarına binaen aktarılması 5411 ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir" dedi.

Sayıştay TİB oluşturulmak suretiyle olsun veya olmasın cebri icra satışlarında,

ihale bedelinden öncelikli olarak ödeme yapılanlar dışında kalan bakiyenin borçlunun borcuna mahsup işlemi yapılıncaya kadar başka bir amaçla kullanılmasının mümkün olmadığını belirtti.

TMSF Sayıştay'ın iddiasına verdiği cevapta, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun ilgili hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Fona, TİB satışlarından elde edilecek ihale bedelinin, Fon alacaklarının daha ivedi ve ihtilafsız olarak tahsilini kolaylaştırmaya yönelik birden fazla hüküm ihtiva etmekte olduğu ve bu konuda Fona genel bir takdir hak ve yetkisi verdiği, Fon tarafından 2015 yılı içerisinde; … Grubu'nun 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmış kamu borçlarının toplam 82 milyon 862 bin 879,08 TL tutarındaki taksitleri ihale bedelinden ödenirken kanunların birlikte değerlendirildiğini, bu ödemelerin, bahse konu Kanun hükümlerine aykırı olduğu iddiasına, Kurumca iştirak edilmesinin hukuken mümkün olmadığı ifade edildi.

Sayıştay Tasarruf Mevduatı ve Sigorta Fonu 2015 denetim raporunda Ticari ve İktisadi Bütünlük (TİB) oluşturularak yapılan Cebri İcra satışlarında Katma Değer Vergisinin tahsil edilmemesi nedeniyle vergi kaybına neden olunduğunu saptadı.

Sayıştay Ticari ve İktisadi Bütünlük (TİB) satışlarında sıra cetveli kesinleşenler için satış şartnamesi gereği ihale alıcısından tahsil edilmesi gereken 10 milyon 355 bin 620,22 TL ve 4 milyon 863 bin 732,43 ABD Doları tutarındaki KDV'nm ihale alıcılarından tahsil edilerek Fon hesaplarına kaydedilmesi ve ilgili vergi dairesine bildirimde bulunularak verginin ödenmesi gerektiğini bildirdi.

Sayıştay ayrıca Fon tarafındanTİB oluşturularak yapılan satışlarda ipotek bedellerinin KDV

matrahına dahil edilmemesi nedeniyle toplam 6 milyon 490 bin 628,88 TL KDV'nin ihale alıcılarından tahsil edilmemesi nedeniyle vergi kaybının oluştuğunu saptadı.

Zamanaşımına uğrayarak fona intikal eden varlıkların mali tablolarda gerçek değerleriyle izlenemediğini bulan Sayıştay 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 62'nci maddesi kapsamında hak sahibi tarafından on yıl içinde aranmadığından zamanaşımına uğrayarak Fona intikal eden altın, gümüş gibi kıymetli madenler, hisse senedi, tahvil ve bono gibi menkul kıymetler, Türk lirası ve yabancı paralar, mücevherat gibi varlıkların teslim alınması, sınıflandırırılması, ayrıştırılması değerlemesi işlemlerinin ilgili takvim yılnn aşan uzunca bir süreci gerektirmesi ve bu yöndeki düzenlemelerin yeterli olmaması nedeniyle bu varlıkların gerçek bedelleri yerine "iz bedeli" yani "1 kuruş" ile muhasebeleştirildiğinin görüldüğünü bildirdi.

Mevcut yasal düzenlemenin kiralık kasalardan çıkan varlıkların yapılacak ilandan sonra Fona gelir kaydedilmesini gerektirdiğini hatırlatan Sayıştay raporunda şöyle dedi:

"Bilhassa devir esnasında değeri belli olmayan varlıkların değerlemesi, kaydı ve satışı işlemlerinin çoğu zaman Fon'un dışındaki aktörlerin (müzelik ve etnografik olanlar için Kültür ve Turizm Bakanlığı gibi) katılımıyla bitirilmesi gereken işlemler olduğu anlaşılmaktadır. Önceki yıllar Sayıştay Denetim Raporları'nda yer alan tespit üzerine, 2014 yılında devralınan zamanaşımına uğramış varlıkalrın iz bedel üzerinden Fon aktifine girişleri yapılmıştır. Bununla birlikte, söz konusu varlıkların gerçek değerleri ile muhasebeleştirilmediği görülmüştür. Fon'un sorunun çözümü konusunda, TMSF, Vakıflar Bankası ve İstanbul Altın Rafinerisi arasında altın hesabı açılışı için sözleşme imzalamnası ve imzalanan sözleşmeye göre TMSF'nin altın hesabı açılması ve kullanılması gibi çeşitli adımlar attığı, ancak bulgu konusu hususun devam ettiği görülmüştür."

Sayıştay zamanaşımına uğrayarak fona intikal eden varlıklardan değeri belli olmayanların gerçek değerleri ile değerlemesine ve satış sonrası gelir yazılmasına yönelik esas ve yöntemleri belirleyecek şekilde düzenleme yapılmasını istedi.

-BANKALARDA UNUTULAN MÜCEVHERLER...-

Rapora göre 2015 sonu itibarıyla bankalarda toplam 174 bin 71 adet "Zamanaşımına Uğrayan ve Fona İntikal Eden Kıymet" yani unutulmuş malzeme bulunuyor.

Unutulan kıymetlerin dağılımı şöyle: Altın 1745 adet, Mücevherat 5715 adet, Tasarruf Bonosu 1073 adet, Madeni Para 12323 adet, Evvrak 304 adet, Gümüş 507 adet, Pul 390 adet, Saat 327 adet, Çakmak 39 adet, Kalem 44 adet, Hatıra Paralar 532 adet.

(HM/ORH)